توضیحات
سسامین (Sesamin) یک لیگنان طبیعی و یکی از مهمترین ترکیبات زیستفعال موجود در دانههای کنجد و روغن کنجد است. محصول با کد SMB00705 شرکت Sigma-Aldrich دارای خلوص ≥98%، به شکل پودر و با فرمول مولکولی C₂₀H₁₈O₆، شماره CAS 607-80-7 و جرم مولکولی 354.35 g/mol عرضه میشود. سیگما آلدریچ این ماده را برای کاربردهای پژوهشی در حوزه متابولومیکس، محصولات طبیعی، ویتامینها و مواد مغذی معرفی کرده است.
سسامین چیست؟
سسامین یا Sesamin یک ترکیب پلیفنولی از خانواده لیگنانها (Lignans) است که بهطور طبیعی در کنجد وجود دارد. این ماده با نام مترادف Fagarol نیز شناخته میشود. این ماده در دمای اتاق به صورت پودر سفید تا سفید مایل به کرم دیده میشود و طبق مشخصات Sigma، حلالیت آن در DMSO برابر 10 mg/mL گزارش شده است.
سسامین یکی از لیگنانهای اصلی کنجد است و در کنار ترکیباتی مانند سسامولین (Sesamolin)، سسامول (Sesamol) و سسامینول (Sesaminol)، بخش مهمی از ترکیبات زیستفعال دانه و روغن کنجد را تشکیل میدهد.
منشأ سسامین و نحوه تولید آن
منبع طبیعی اصلی سسامین، گیاه کنجد (Sesamum indicum) است. این ترکیب در دانههای کنجد و روغن حاصل از آن وجود دارد و Sigma-Aldrich نیز آن را بهعنوان فراوانترین لیگنان جداشده از کنجد معرفی میکند. مقدار سسامین در کنجد به عواملی مانند رقم گیاه، ژنتیک، شرایط اقلیمی، خاک، آبیاری، زمان برداشت و روش فرآوری وابسته است.
از نظر زیستسنتزی، مسیر تولید سسامین در گیاه بسیار جالب است. دو مولکول E-coniferyl alcohol ابتدا در مسیر فنیلپروپانوئیدی به هم متصل شده و pinoresinol را ایجاد میکنند. سپس pinoresinol به piperitol و در نهایت به sesamin تبدیل میشود. دو مرحله پایانی توسط آنزیمهای خانواده Cytochrome P450، از جمله piperitol synthase و sesamin synthase، کاتالیز میشوند.
در تولید ماده پژوهشی با خلوص بالا، سسامین میتواند از منابع طبیعی جداسازی و سپس با روشهای کروماتوگرافی و خالصسازی به درجه خلوص موردنظر برسد. خلوص محصول SMB00705 با HPLC ≥98% مشخص شده است.
به دلیل حلالیت محدود در آب و محلولبودن در DMSO، در بسیاری از مطالعات آزمایشگاهی سسامین ابتدا در DMSO حل شده و سپس متناسب با طراحی آزمایش به محیط موردنظر اضافه میشود. غلظت نهایی DMSO نیز باید در طراحی آزمایش کنترل شود تا خود حلال بر نتایج سلولی یا بیوشیمیایی اثر نگذارد.
کاربردهای سسامین در تحقیقات
یکی از مهمترین کاربردهای Sesamin استفاده بهعنوان ترکیب مرجع در تحقیقات مربوط به متابولیسم و فعالیت زیستی لیگنانهای کنجد است. شرکت Sigma-Aldrich کاربرد این ماده را در حوزههای متابولومیکس، ویتامینها، مواد مغذی و مکملهای تغذیهای، و محصولات طبیعی اعلام کرده است.
سسامین همچنین در تحقیقات مرتبط با متابولیسم اسیدهای چرب و کلسترول بررسی شده است. مطالعات نشان دادهاند که این ترکیب میتواند بر مسیرهای مرتبط با متابولیسم لیپیدها، اکسیداسیون اسیدهای چرب و تنظیم برخی شاخصهای لیپیدی اثر بگذارد.
از سوی دیگر، ویژگیهای آنتیاکسیدانی سسامین و متابولیتهای آن موجب شده این ماده در مطالعات مربوط به استرس اکسیداتیو و التهاب نیز مورد توجه قرار گیرد. برخی پژوهشها نشان دادهاند که متابولیسم سسامین در کبد میتواند ترکیبات کاتکولی ایجاد کند که در فعالیتهای آنتیاکسیدانی نقش دارند.
در مطالعات سلولی و حیوانی نیز اثرات احتمالی سسامین بر مسیرهای مختلف از جمله NF-κB، MAPK، PI3K/AKT و مسیرهای مرتبط با آپوپتوز بررسی شده است. با این حال، این یافتهها عمدتاً پژوهشی هستند و نباید آنها را معادل اثبات اثر درمانی قطعی در انسان دانست.
ترکیب سسامین با ویتامین E
یکی از نکات جذاب درباره سسامین، ارتباط آن با ویتامین E، بهخصوص γ-tocopherol است. Sigma-Aldrich به اثر همافزای گزارششده سسامین با ویتامین E در برابر پراکسیداسیون لیپیدی اشاره کرده است. پژوهشها نیز نشان دادهاند که سسامین میتواند بر متابولیسم و زیستفراهمی برخی توکوفرولها اثر بگذارد.
این ویژگی برای پژوهشگران حوزه آنتیاکسیدانها، تغذیه، متابولیسم چربی و محصولات طبیعی جالب است و یکی از دلایلی است که سسامین بهصورت ترکیبی با سایر آنتیاکسیدانها در مطالعات آزمایشگاهی بررسی شده است.
نکات ایمنی سسامین
اگرچه سسامین یک ترکیب طبیعی موجود در کنجد است، اما محصول خالص آزمایشگاهی را نباید با مصرف خوراکی کنجد یا مکملهای غذایی یکسان دانست. محصول SMB00705 برای تحقیقات عرضه شده است.
تماس مستقیم با ماده میتواند موجب حساسیت پوستی شود. بنابرین هنگام توزین و انتقال پودر، استفاده از دستکش مناسب، عینک ایمنی و روپوش آزمایشگاهی توصیه میشود. از تماس ماده با پوست و چشم جلوگیری کرده و از استنشاق گردوغبار جلوگیری کنید. در صورت تماس پوستی یا بروز علائم حساسیت، اقدامات مندرج در SDS محصول باید اجرا شود.
شرایط نگهداری سسامین
Sigma-Aldrich دمای نگهداری 20- درجه سانتیگراد را برای SMB00705 اعلام کرده است.
بنابراین برای حفظ کیفیت ماده، بهتر است سسامین در ظرف اصلی، کاملاً بسته، دور از رطوبت و در دمای 20- درجه سانتیگراد نگهداری شود. هنگام استفاده، مقدار موردنیاز را سریعاً برداشته و ظرف را مجدداً ببندید تا تماس غیرضروری ماده با شرایط محیطی به حداقل برسد.
اگر سسامین برای مطالعات سلولی یا متابولومیکس استفاده میشود، تهیه محلول مادر در DMSO و نگهداری aliquotهای کوچک میتواند به کاهش دفعات باز و بسته شدن ظرف و چرخههای غیرضروری آمادهسازی کمک کند؛ شرایط دقیق محلول آمادهشده باید بر اساس پروتکل آزمایش و پایداری موردنیاز تعیین شود.
دیدگاه کاربران
افزودن نظر جدید